Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB; resmî adıyla T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı), Türkiye'de savunma sanayiinin geliştirilmesinden ve Türk Silahlı Kuvvetleri ile güvenlik kurumlarının sistem ve teçhizat tedarik projelerinin yürütülmesinden sorumlu kamu kurumudur. 1985'te kurulan kurum, 2018'den bu yana Cumhurbaşkanlığına bağlıdır.[1]

SSB, uzay alanında GÖKTÜRK yer gözlem uyduları, Roketsan'ın uydu fırlatma araçları ve ASELSAN'ın GÖKBAĞI uydu takımı gibi projelerin sözleşme makamıdır.[2][3][4][5] Haziran 2023'ten bu yana kurumun başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün'dür.[6]

Tarihçe

Kurum, 1985'te çıkarılan 3238 sayılı Kanun ile Millî Savunma Bakanlığı bünyesinde Savunma Sanayii Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (SaGeB) adıyla kuruldu. 1989'da Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM) olarak yeniden yapılandırıldı.[1]

Müsteşarlık 2017'de Cumhurbaşkanlığına bağlandı. 2018'de 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile T.C. Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı adını aldı; kurumun görev ve yetkileri 7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile belirlenmiştir.[1]

Yönetim ve teşkilat

Prof. Dr. Haluk Görgün, 5 Haziran 2023'te İsmail Demir'in yerine SSB Başkanlığına atandı; Görgün daha önce ASELSAN'ın yönetim kurulu başkanlığını ve genel müdürlüğünü yürütmüştü.[6] Kurum, başkan ve beş başkan yardımcısı altında örgütlenmiş daire başkanlıklarından oluşur. SSB'nin teşkilat yapısında uzaya ayrılmış bir daire başkanlığı bulunmamakta; uydu projeleri Muhabere, Elektronik ve Bilgi Sistemleri başlığı altında yer almaktadır.[7][2]

Savunma sanayiine ilişkin temel kararlar, Cumhurbaşkanı'nın başkanlığında toplanan Savunma Sanayii İcra Komitesi tarafından alınır. Komitede Cumhurbaşkanı Yardımcısı, Hazine ve Maliye, İçişleri, Millî Savunma ile Sanayi ve Teknoloji bakanları, Genelkurmay Başkanı ve SSB Başkanı yer almaktadır. Komite, Savunma Sanayii Destekleme Fonu'nun kullanım esaslarını da belirler.[8]

SSB'nin kurduğu Savunma Sanayi Teknolojileri A.Ş. (SSTEK), hibrit roket motorları geliştiren DeltaV Uzay Teknolojileri'nin de aralarında bulunduğu şirketlere ortaktır.[9]

Uzay projeleri

Yer gözlem uyduları

Yüksek çözünürlüklü askerî yer gözlem uydusu GÖKTÜRK-1'in sözleşmesi, 13 Temmuz 2009'da Savunma Sanayii Müsteşarlığı ile İtalyan Telespazio şirketi arasında imzalandı. Uydu 5 Aralık 2016'da Fransız Guyanası'ndan bir Vega roketiyle fırlatıldı.[3]

Türkiye'nin ilk sentetik açıklıklı radar uydusu olacak GÖKTÜRK-3'ün geliştirme sözleşmesi 2024'te SSB ile TUSAŞ arasında imzalandı.[2] Uydunun ASELSAN tarafından geliştirilen radar faydalı yükü ilk kez Ekim 2026'da Antalya'daki Uluslararası Uzay Kongresi'nde sergilendi.[10] SSB'nin projeleri arasında yer alan ve TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen İMECE yer gözlem uydusu ise 15 Nisan 2023'te fırlatıldı.[2]

Fırlatma sistemleri

Savunma Sanayii İcra Komitesi'nin 2012'deki kararıyla Türkiye'nin uzaya bağımsız erişimini sağlama görevi Roketsan'a verildi.[11] SSB, 29 Ekim 2018'de Roketsan'ı Mikro Uydu Fırlatma Sistemi (MUFS) projesiyle görevlendirdi.[12] Bu çalışmaların devamı olarak Roketsan'ın SSB ile koordinasyon içinde geliştirdiği ŞİMŞEK-1 ve ŞİMŞEK-2 fırlatma araçlarından ŞİMŞEK-2'nin sözleşmesi 2025'te imzalandı.[4]

SSB'nin 2024 hedefleri arasında hibrit yakıtlı uzay roket motoru, Mikro Uydu Fırlatma Sistemi ve GÖKTÜRK-3 projelerindeki ilerlemeler yer aldı.[13] SSB, Haziran 2025'te DeltaV'nin iki kademeli HİSTEP roketinin 200 kilometrenin üzerine çıkarak hibrit roketler için bir irtifa rekoru kırdığını duyurdu.[14]

Haberleşme ve uzay durumsal farkındalığı

SSB, Haziran 2026'da ASELSAN ile kamu güvenliği haberleşmesi ve uydu ve uzay sistemleri alanlarında toplam 845 milyon dolarlık sözleşmeler imzalandığını duyurdu.[15] Alçak Dünya yörüngesinde çalışacak GÖKBAĞI haberleşme uydu takımının sözleşmesi de Mayıs 2026'da SSB ile ASELSAN arasında imzalandı.[5] ASELSAN, 2020'den bu yana SSB koordinasyonunda Yakın Uzay Durumsal Farkındalık (YAKUD) sistemini geliştirmektedir.[16]

2026 gelişmeleri

5 Ekim 2026'da Uluslararası Uzay Kongresi sırasında TUSAŞ ile Roketsan arasında, TUSAŞ'ın geliştirdiği HÜRSAT-2 uydusunun Roketsan'ın fırlatma sistemiyle uzaya gönderilmesini de kapsayan sözleşme imzalandı. Törende SSB'yi başkan yardımcıları Mustafa Şeker ve Hüseyin Avşar temsil etti.[17] SSB, Ağustos 2026'da DeltaV'nin uzayda hassas manevralar için geliştirdiği bir yönelim kontrol sistemiyle ilk yurt dışı uzay teknolojisi projesini imzaladığını duyurdu.[18]

Dış Bağlantılar

• Savunma Sanayii Başkanlığı Resmî Web Sitesi