İMECE, TÜBİTAK UZAY tarafından geliştirilen metre altı çözünürlüklü yer gözlem uydusudur. 15 Nisan 2023'te SpaceX'in Transporter-7 ortak fırlatma göreviyle ABD'deki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü'nden fırlatılan uydu, yaklaşık 680 kilometre yükseklikteki güneş eşzamanlı yörüngede görev yapmaktadır.[1][2]

Uydunun elektro-optik kamerası, Türkiye'de tasarlanıp üretilen ve uzay koşullarına uygunluğu kanıtlanan ilk kameradır. Kamera 0,99 metre pankromatik ve 3,96 metre çok bantlı çözünürlükte görüntü alabilmektedir.[1][3]

Projenin müşterisi Savunma Sanayii Başkanlığı, son kullanıcısı Hava Kuvvetleri Komutanlığı'dır. İMECE, 22 Mayıs 2025'te Hava Kuvvetleri envanterine alınarak GÖKTÜRK-2B adını aldı.[1][4] Uyduyla birlikte takım hâlinde çalışacak İMECE-2 ve İMECE-3 uydularının geliştirilmesi sürmektedir.[5]

Proje

İMECE'nin altyapısını oluşturan uydu alt sistemleri projesi 2013'te başladı; uydu projesi ise TÜBİTAK'ın kamu kurumlarına yönelik araştırma programı kapsamında 2016-2017'de başlatıldı.[2][6] Proje TÜBİTAK ile Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından finanse edildi.[1]

Uydu Haziran 2022'ye kadar ısıl vakum, titreşim, akustik ve elektromanyetik uyumluluk testlerini tamamladı ve Şubat 2023'te fırlatma için ABD'ye gönderildi.[1]

Teknik özellikler

Tablodaki değerler TÜBİTAK ve TÜBİTAK UZAY açıklamalarına dayanmaktadır.[2][7][8] Bazı kaynaklarda uydunun kütlesi yaklaşık 800 kilogram olarak verilmektedir.[9]

Kameranın yanı sıra uydunun elektrikli itki sistemi, yıldız izleyicileri, güneş algılayıcısı, tepki tekerleri, GPS alıcısı, X ve S bant haberleşme sistemleri, uçuş bilgisayarı, güç birimleri, faydalı yük veri kaydedicisi ve yazılımları da Türkiye'de geliştirildi. Uydu için 7,2 metrelik antene sahip yerli bir yer istasyonu kuruldu.[1][4] Uydunun yerlilik oranı kaynaklarda farklı verilmektedir: Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır 2023'te yüzde 60'ın üzerinde bir orandan söz ederken, TÜBİTAK 2025'te bu oranı yüzde 90'ın üzerinde olarak açıklamıştır.[10][7]

Fırlatma

Üç kez ertelenen fırlatma, 15 Nisan 2023'te Türkiye saatiyle 09.48'de gerçekleşti. Uydu Türkiye saatiyle 12.24'te roketten ayrıldı ve 12.29'da uydudan ilk sinyal alındı.[1][11] 51 faydalı yük taşıyan Transporter-7 görevinde, TÜBİTAK UZAY'ın Asya-Pasifik Uzay İşbirliği Örgütü projesi kapsamında geliştirdiği bir küp uydu ile Plan-S'in Connecta T2.1 uydusu gibi başka Türk uyduları da yer aldı.[1][8]

Görev

İMECE'nin ilk test görüntüsü 29 Nisan 2023'te alındı.[4] Kamuoyuyla paylaşılan ilk görüntü, Bursa Gemlik'teki Togg teknoloji yerleşkesini gösteriyordu.[10] 2024'te uydu, yaklaşık 588 milyon kilometre uzaklıktaki Jüpiter'in de fotoğrafını çekti.[12]

Yaklaşık bir yıl süren kabul testlerinin ardından İMECE, 22 Mayıs 2025'te Ankara'daki Ahlatlıbel Keşif Uydu Komutanlığı'nda düzenlenen törenle Hava Kuvvetleri Komutanlığı envanterine alındı ve Hava Kuvvetleri'nin adlandırma kuralları gereği GÖKTÜRK-2B adını aldı. Uydunun görüntüleri savunma ihtiyaçlarının yanı sıra afet yönetimi, tarım ve şehir planlaması gibi alanlarda da kullanılmaktadır.[4][1]

İMECE-2 ve İMECE-3

İMECE'nin ardından, 2024'te başlatılan yüksek çözünürlüklü takım uydu projesi kapsamında İMECE-2 ve İMECE-3 uyduları geliştirilmektedir. TstarL platformu üzerine kurulan uyduların İMECE ile birlikte takım hâlinde çalışması planlanmaktadır.[5][4] TÜBİTAK'ın 2025'teki açıklamasına göre uyduların 2027 ve 2028'de hizmete girmesi hedeflenmektedir.[7]

Dış Bağlantılar

• TÜBİTAK UZAY — İMECE