Kacır, IAC 2026'da Türkiye'nin Ay Görevi İçin 2027 Hedefini Yineledi

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 77. Uluslararası Astronotik Kongresi (IAC 2026) kapsamında Antalya'da yaptığı açıklamalarda Türkiye'nin ilk Ay uzay aracını 2027'nin ilk aylarında fırlatma hedefini yineledi. Kacır, yerli hibrit itki sisteminin bu görevle derin uzayda sınanacağını vurguladı.

Ay görevine ilişkin en ayrıntılı açıklama, kongreden bir gün önce, 4 Ekim Pazar günü geldi. Ev sahipliğini Kacır'ın yaptığı Uluslararası Astronotik Federasyonu (IAF) 16. Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı'nın ardından gazetecilere konuşan Bakan, Ay uzay aracını yüzde 87 yerlilik oranıyla ürettiklerini ve 2027'nin ilk aylarında Ay'a göndereceklerini söyledi. Kacır, aracın öncelikle Ay'ın çevresinde uydu olarak görev yapacağını, Ay yüzeyine ilişkin araştırmalar yürüteceğini ve görev kapsamında milli hibrit roket teknolojisinin derin uzayda test edileceğini anlattı. Bakana göre bu görevle Türkiye, "Ay'a kendi geliştirdiği, ürettiği uzay aracıyla erişebilen 9 ülkeden biri haline gelecek".

Kongrenin başladığı 5 Ekim'de ön açılış oturumunda konuşan Kacır, "Hedefimiz, kendi ulusal hibrit itki teknolojimizi kullanarak 2027'de Ay'a ulaşmaktır." dedi. Aynı gün "Uzay: Ulusal bir stratejik öncelik mi?" başlıklı Bakanlar Yuvarlak Masa Toplantısı'nda Ay'a ulaşmanın Türkiye'nin ana önceliklerinden biri olduğunu belirten Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı açılış töreninde de gelecek yılın ilk aylarında uzaya gönderilmesi planlanan araçla Ay yörüngesinde bilimsel araştırmalar yapılacağını söyledi. Bakan, 8 Ekim'de kongre için Türkiye'ye gelen astronotlarla birlikte katıldığı Burdur'daki Salda Bilim Merkezi'nin açılışında da aynı takvimi dile getirdi.

Ay aracı ve görev takvimi

Resmi açıklamalara göre yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki aracın ABD'deki Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlatılması, yaklaşık iki aylık yolculuğun ardından da Ay yüzeyinden 100 kilometre yükseklikteki kutupsal, dairesel görev yörüngesine girmesi planlanıyor. Aracın burada en az üç ay çalışması öngörülüyor; görev performansına bağlı olarak bu süre bir buçuk yıla kadar uzatılabilecek. DeltaV ortaklığıyla geliştirilen yerli hibrit itki sisteminin ise yörünge yükseltme manevralarında ve görevin sonunda aracı kontrollü biçimde Ay yüzeyine ulaştıracak ateşlemelerde kullanılması hedefleniyor.

Kacır'ın 4 Ekim'de yüzde 87 olarak verdiği yerlilik oranı, Bakanlık, TÜBİTAK ve Türkiye Uzay Ajansı'nın (TUA) Eylül'deki resmi duyurularında ve Erdoğan'ın açılış konuşmasında "yüzde 80'in üzerinde" olarak geçiyor. Fırlatma tarihi için ise Bakanlık 2027'nin ilk aylarını işaret ederken TÜBİTAK UZAY Ay Görevi Proje Yöneticisi Burak Yağlıoğlu, 7 Ekim'de Anadolu Ajansına (AA) fırlatmanın 2027'nin ikinci çeyreğinde hedeflendiğini söyledi.

İMECE, TÜRKSAT 6A ve astronotlar

Kacır, açıklamalarında Türkiye'nin uydu alanındaki kazanımlarını da hatırlattı. 2023'te fırlatılan İMECE ile metre altı çözünürlükte görüntüleme uydusu geliştirebilen ülkeler arasına girildiğini, ilk milli haberleşme uydusu TÜRKSAT 6A ile de Türkiye'nin kendi haberleşme uydusunu geliştirebilen 11 ülkeden biri olduğunu söyledi. Sıradaki projeler olarak İMECE-2, İMECE-3 ve TÜRKSAT 7A'yı sayan Kacır, Alper Gezeravcı'nın Uluslararası Uzay İstasyonu'nda 13, Tuva Cihangir Atasever'in ise yörünge altı uçuşta 7 bilimsel deney gerçekleştirdiğini anımsattı. Bakan ayrıca uzaya bağımsız erişim için Somali'de inşa edilen uzay limanına ve Ankara'da ODTÜ yerleşkesinde kurulacak uzay teknoparkına değindi.

Ay aracı, Eylül ortasında TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'ne (USET) gönderildi ve şu anda sistem seviyesi çevresel testlerden geçiyor. Bu görev Ay Araştırma Programı'nın ilk adımı; Yağlıoğlu'na göre programın ikinci görevinde Ay yüzeyine yumuşak iniş yapılması ve bir gezici araç götürülmesi hedefleniyor.

Kapak görseli: TÜBİTAK