NASA, önümüzdeki yıl Dünya yörüngesinde gerçekleştirilecek olan mürettebatlı Artemis III görevi için çalışmalarını hızlandırıyor. Bu görev kapsamında, ajansın Orion uzay aracı ile Blue Origin ve SpaceX’in ticari iniş araçları arasındaki buluşma ve kenetlenme yetenekleri test edilecek.
Şubat ayında, Ay’ın Güney Kutbu bölgesine yapılacak mürettebatlı iniş görevlerinden önce ek bir Artemis görevinin gerçekleştirileceğinin duyurulmasının ardından, mühendisler Artemis III için görev profili seçeneklerini ve operasyonel detayları değerlendirmeye başladı. Amaç, bu test uçuşunun NASA ve ortaklarının Artemis IV kapsamında Ay’a yapılacak bir sonraki inişten önce riskleri azaltmasına yardımcı olmasını sağlamak.
“Bu görev Dünya yörüngesinde gerçekleştirilecek olsa da, Artemis IV kapsamında Ay’a başarılı bir iniş için kritik bir basamak taşıdır. Artemis III, NASA’nın üstlendiği en karmaşık görevlerden biridir,” dedi NASA’nın Washington’daki Keşif Sistemleri Geliştirme Misyon Direktörlüğü’nde Ay’dan Mars’a Geçiş Programı Geçici Müdür Yardımcısı Jeremy Parsons.
Parsons sözlerine şöyle devam etti: “NASA, ilk kez Artemis operasyonlarına yeni yetenekler entegre eden birden fazla uzay aracını içeren bir fırlatma kampanyasını koordine edecek. Bu görevde daha fazla ortak ve birbirine bağlı operasyon tasarım gereği entegre ediliyor. Böylece, astronotları Ay yüzeyine göndermeden ve orada kalıcı bir üs kurmadan önce, Orion’un, mürettebatın ve yer ekiplerinin her iki iniş aracı sağlayıcısının ekipleri ve donanımlarıyla nasıl etkileşim kurduğunu öğrenmiş olacağız.”
Bu görev, gelecekte gerçekleştirilecek Ay inişleri için gerekli kritik sistemleri test etmeyi amaçlayan bir dizi hedef doğrultusunda planlandı. Artemis III kapsamında, SLS (Uzay Fırlatma Sistemi) roketi, dört mürettebat üyesini taşıyan Orion uzay aracını Florida’daki NASA Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatacak.
NASA, roketin üst kademesi olarak geçici kriyojenik itici kademeyi kullanmak yerine, itici gücü bulunmayan ancak üst kademenin kütlesini ve genel boyutlarını temsil eden bir “ara parça” kullanacak. Bu ara parça, Orion kademe adaptörü ile fırlatma aracı kademe adaptörü arasında yer alacak ve üst kademe ile aynı boyutları ve bağlantı arayüzlerini koruyacak.
NASA’nın Huntsville, Alabama’daki Marshall Uzay Uçuş Merkezi’nde uzay aracı için tasarım ve üretim faaliyetleri hızla sürüyor. Namlu bölümü ile üst ve alt halkalar için kullanılan malzemeler, yaklaşan kaynak işlemlerine hazırlık kapsamında şu anda Marshall’da işleniyor.
12 Mayıs 2026 tarihinde çekilen görüntülerde, Artemis III roketinin ana kademesi, NASA Kennedy Uzay Merkezi’ndeki Araç Montaj Binası’nın ikinci yüksek bölmesinde, ana kademe tankı motor bölümüne bağlı şekilde görülüyor.
Roket, Orion’u yörüngeye yerleştirdikten sonra, Avrupa yapımı servis modülü Orion’un alçak Dünya yörüngesindeki rotasını daireselleştirmek için itki sağlayacak. Bu yörünge, Ay görevlerine kıyasla daha fazla fırlatma fırsatı sunarak genel görev başarısını artıracak. Bu unsurlar arasında Orion ve mürettebatını taşıyan SLS roketi, SpaceX’in Starship insanlı iniş sistemi prototipi ve Blue Origin’in Blue Moon Mark 2 insanlı iniş sistemi prototipi yer alıyor.
NASA, Blue Origin ve SpaceX’in geliştirdiği sistemlerden yararlanarak görev için operasyonel konsepti de şekillendiriyor. Bazı kararlar henüz netleşmemiş olsa da, astronotların en az bir iniş aracı test prototipine giriş yapması olası görünüyor.
Mürettebat, Artemis II görevine kıyasla Orion’da daha uzun süre kalacak. Bu sayede yaşam destek sistemleri daha kapsamlı şekilde değerlendirilecek ve ilk kez kenetlenme sisteminin performansı test edilecek. Ayrıca görev, gelecekteki yüzey operasyonlarına hazırlık amacıyla iniş aracı buluşma prosedürleri, yaşam alanı konseptleri ve görev operasyonları hakkında önemli veriler sağlayacak.
NASA ayrıca, Orion’un Dünya’ya dönüşü sırasında geliştirilen yeni bir ısı kalkanını test etmeyi planlıyor. Bu sistemin, gelecekteki görevlerde daha esnek ve güvenli yeniden giriş profilleri sunması hedefleniyor.
7 Mayıs 2026 tarihinde NASA Kennedy Uzay Merkezi Operasyon ve Kontrol Tesisinde gerçekleştirilen akustik testler öncesinde, Artemis III Orion servis modülü görüntülendi.
Önümüzdeki haftalarda NASA; görev operasyonları için eğitilecek astronotların belirlenme takvimini, Ay yüzeyine iniş görevleri öncesinde Axiom’un AxEMU uzay giysilerinin iniş aracı arayüzleriyle uyumluluğunu değerlendirme seçeneklerini, görev süresini ve olası bilimsel operasyonları netleştirmeye devam edecek.
Ajans ayrıca, görev sırasında Derin Uzay Ağı kullanılmayacağı için yer istasyonlarıyla iletişimi güçlendirecek potansiyel çözümler konusunda özel sektörden görüş talep etti. Bunun yanında, Dünya yörüngesine yerleştirilecek CubeSat görevleri için hem uluslararası hem de yerel ölçekte ilgi topluyor ve görev konsepti geliştikçe yeni fırsatlar paylaşmayı planlıyor.
NASA, “Yenilik ve Keşiflerin Altın Çağı” kapsamında Artemis astronotlarını giderek daha karmaşık görevlere göndermeyi hedefliyor. Nihai amaç ise bilimsel keşifleri artırmak, ekonomik faydalar sağlamak, Ay’da kalıcı bir insan varlığı kurmak ve Mars’a yapılacak ilk insanlı görevlerin temellerini güçlendirmek.
Yorumlar