IAC 2026 Antalya'da Açıldı: Rekor Bildiri ve Uzayda Barış Mesajı

77. Uluslararası Astronotik Kongresi (IAC 2026), 5 Ekim'de Antalya Belek'teki NEST Kongre Merkezi'nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı törenle açıldı. Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı kongre 9 Ekim'e kadar sürecek.

Uluslararası Astronotik Federasyonu'nun (IAF) düzenlediği kongreye Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ev sahipliği, SAHA İstanbul ise eş ev sahipliği yapıyor. Bu yılın teması "The World Needs More Space" (Dünyanın Daha Fazla Uzaya İhtiyacı Var).

Rekor bildiri, binlerce katılımcı

Kongre, rakamlarda da rekor kırdı. IAF verilerine göre 108 ülkeden 8.300'ü aşkın bildiri özeti gönderildi; bu, kongre tarihindeki en yüksek sayı. Ev sahibi Türkiye'nin gönderdiği 1.810 bildiri özeti de IAC tarihinde tek bir ülkeden gelen en büyük katkı oldu. TUA Başkanı Yusuf Kıraç'ın verdiği bilgiye göre başvurulardan 4.619'u kabul edildi; bu da IAC tarihindeki en yüksek kabul sayısı. Türkiye, kabul edilen 674 bildiriyle ilk sırada.

Kıraç'ın aktardığına göre 6 Ekim itibarıyla 111 ülkeden 7.541 kişi kongreye kayıt yaptırdı; bunların 1.014'ü Türkiye'den.

Erdoğan: Uzay, önden gidenin ganimeti değil

111 ülkeden gelen katılımcıları selamlayan Erdoğan, Türkiye'nin bugün kendi uydusunu tasarlayan, geliştiren, üreten, test eden ve uzayda işleten nadir ülkelerden biri olduğunu söyledi; İMECE ve TÜRKSAT 6A'yı örnek gösterdi. Ay Uzay Aracı'nın üretim, montaj ve entegrasyonunun tamamlandığını ve sistem seviyesi çevresel testlerin sürdüğünü belirten Erdoğan, Somali'de kurulacak uzay limanının inşa çalışmalarının başladığını da açıkladı. Erdoğan, uzayın silahlandırılmasına ise açıkça karşı çıktı:

"Bizim ilkemiz şudur, uzay yarışı birkaç ülkenin kendi arasında yürüttüğü bir mücadele olamaz. Böyle olmamalı, böyle görülmemelidir. Aynı şekilde uzay, önden gidenin el koyduğu bir ganimet de değildir. Özellikle uzayı silahlandırmak ve burayı silahlanma yarışının aracı hâline getirmek fevkalade yanlıştır. Dahası tehlikelidir."

Törende konuşan IAF Başkanı Gabriella Arrigo, yaklaşık 4 bin konuşmacının yer alacağı kongreyle birlikte "Uzay Olimpiyatları"nın başladığını söyledi. IAF başkan yardımcılarından da olan Kıraç ise küresel uzay ekonomisinin 600 milyar doları aştığını hatırlatarak kongre temasının yalnızca bir slogan değil, içinde yaşanan çağın yansıması olduğunu vurguladı.

Açılış programı IAF'ın 2026 ödülleriyle başladı. Federasyonun en prestijli ödülü olan IAF Dünya Uzay Ödülü bu yıl, afet anında uydu verilerini yetkililere ücretsiz sağlayan uzay ajansları iş birliği Uluslararası Uzay ve Büyük Afetler Şartı'na (International Charter 'Space and Major Disasters') verildi. Ödülü, Şart'ın dönem başkanlığını yürüten Birleşik Arap Emirlikleri Uzay Ajansı teslim aldı. IAF, Şart'ın 2023'te Türkiye ve Suriye'yi vuran Kahramanmaraş depremlerinde de devreye girdiğini hatırlatıyor.

Antalya Deklarasyonu: 21 ülkeden destek

Kongreden bir gün önce, 4 Ekim'de Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın ev sahipliğinde yapılan IAF Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı'na (MMoP) 38 ülkeden temsilciler katıldı. Kacır'ın açıklamasına göre Türkiye'nin öncülük ettiği "Uzayda Barış İçin Antalya Deklarasyonu", 21 ülkeden 32 bakan, parlamenter ve uzay ajansı yöneticisinin desteğini aldı. Kacır, metnin hedefinin uzaya barışçıl, sürdürülebilir ve sorumlu bir yaklaşım için ortak bir uluslararası çerçeve oluşturmak olduğunu söyledi. SpaceWatch.GLOBAL ise MMoP'nin deklarasyonu toplantı olarak kabul etmediğini, IAF'ın hukuki kaygılara ve uzlaşı gerekliliğine işaret ettiğini yazdı.

Erdoğan da açılış konuşmasında deklarasyonu imzalayan katılımcılara teşekkür ederek henüz imzalamayanları bu adımı atmaya davet etti. Kongre, 9 Ekim Cuma günü kapılarını halka açacak Halk Günü ile sona erecek; etkinlikte özellikle çocukların ve gençlerin uzay bilimi ve teknolojileriyle buluşması amaçlanıyor. IAF takvimine göre kongre gelecek yıl Polonya'nın Poznań kentinde, 2028'de ise Özbekistan'ın Semerkant kentinde düzenlenecek.

Kapak görseli: T.C. Cumhurbaşkanlığı