NATO'nun En Üst Komutanı: Ankara Zirvesi Uzay Yeteneklerini Gündeme Getirebilir

Temmuz ayında Ankara'da düzenlenecek NATO zirvesi, ittifakın gelecekte ihtiyaç duyacağı uzay yetenekleri konusunda yeni bir tartışmayı tetikleyebilir. Bu değerlendirme, NATO'nun en üst düzey askeri yetkilisi Avrupa Müttefik Kuvvetleri Yüksek Komutanı (SACEUR) ABD Hava Kuvvetleri Generali Alexus G. Grynkewich'ten geldi.

Grynkewich, 11 Haziran'da Berlin'deki ILA Havacılık ve Uzay Fuarı kapsamında Atlantik-Brücke tarafından düzenlenen panelde konuştu. Generalin ifadesine göre, müttefiklerden hangi uzay ve siber uzay yeteneklerini geliştirmelerinin isteneceği konusunda düşünmeye başlanması gerekiyor. Bu yeteneklerin belirlenmesinin ardından öneriler SACEUR'a sunulacak.

Generalin değindiği başlıklardan biri NATO Kuvvet Modeli oldu. Bu modelde ülkeler, ittifaka sağlayacakları belirli yetenekleri taahhüt ediyor. Grynkewich, uydu sistemlerinin bir noktada bu modelin parçası olup olmayacağını söylemenin henüz erken olduğunu belirtti.

NATO, uzaya yönelik adımlarını 2019'da hızlandırdı. İttifak o yıl ilk kapsamlı uzay politikasını kabul etti ve uzayı kara, hava, deniz ve siber uzayın yanına beşinci operasyonel alan olarak tanıdı. Grynkewich panelde, "Gelecekteki herhangi bir çatışmada uzayın çekişmeli bir alan olmasını bekliyoruz" dedi. Bu değerlendirme ABD, Almanya ve diğer pek çok müttefik ülkenin askeri uzay yetkililerinin söylemleriyle örtüşüyor.

NATO bünyesinde müttefikler arası uzay iş birliğini güçlendiren çok sayıda çalışma yürütülüyor. Bunların başında Uzaydan Müttefik Sürekli Gözetleme (APSS) programı geliyor. Program, ulusal ve ticari gözlem uydularını "Aquila" adı verilen sanal bir takımyıldızda birleştirerek yerdeki hareketliliğe dair ortak bir istihbarat görüntüsü sağlamayı amaçlıyor. NATO tarihinin uzay alanındaki en büyük çok uluslu yatırımı olan APSS, Aralık 2025'te başlangıç operasyonel kabiliyetine ulaştı. Programa imza atan 17 ülke arasında Türkiye de yer alıyor. Grynkewich, bu tür iş birliklerini ittifak genelinde genişletmek istediklerini söyledi.

Tüm bu tartışmaların yapılacağı zirve, 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara'daki Beştepe Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde toplanacak. Türkiye, 2004'teki İstanbul zirvesinin ardından ikinci kez bir NATO zirvesine ev sahipliği yapıyor. Toplantıya NATO Genel Sekreteri Mark Rutte başkanlık edecek.

Uzayın askeri planlamada giderek daha merkezi bir konuma gelmesi, kendi uydu ve fırlatma kabiliyetlerini geliştiren Türkiye için de önem taşıyor. Ankara'da masaya gelmesi beklenen başlıklar, önümüzdeki yıllarda ittifakın uzay yol haritasını şekillendirebilir.